Hz. Meryem'in doğum kıssası: Meryem Suresi hamile anneye ne söyler?

Doğum yaklaştıkça korku da yaklaşır. "Ya yapamazsam, ya yalnız kalırsam, ya bir şey ters giderse." Kur'an'da doğumu bütün çıplaklığıyla anlatan tek bir kıssa var: Hz. Meryem'in kıssası. Yalnız bir kadın, bir hurma ağacı ve gökten gelen "üzülme" sesi. Bu yazıda o kıssayı meâlen ve saygıyla okuyacağız; sonra da sana ne söylediğine bakacağız.

Kıssa: Meryem Suresi 16-22

Sure, Hz. Meryem'i anmakla başlar: "Kitap'ta Meryem'i de an. Hani ailesinden ayrılarak doğu tarafında bir yere çekilmiş ve onlarla arasında bir perde germişti. Biz ona Cebrail'i göndermiştik de ona tam bir insan şeklinde görünmüştü" (Meryem Suresi, 16-17. ayetler, meâlen).

Hz. Meryem önce korkar ve Allah'a sığınır: "Senden, Rahmân'a sığınırım. Eğer Allah'tan çekinen biri isen bana kötülük etme" (18. ayet, meâlen). Melek ise görevini söyler: "Ben ancak Rabbinin elçisiyim. Sana tertemiz bir çocuk bağışlamak için gönderildim" (19. ayet, meâlen).

Hz. Meryem'in sorusu çok insanîdir: "Bana hiçbir insan dokunmadığı ve iffetsiz bir kadın olmadığım hâlde, benim nasıl çocuğum olabilir?" (20. ayet, meâlen). Cevap, Kur'an'ın yaratılış konusundaki değişmez cümlesidir: "Rabbin diyor ki: O benim için çok kolaydır. Onu insanlara bir mucize, katımızdan bir rahmet kılmak için böyle takdir ettik. Bu, zaten hükme bağlanmış bir iştir" (21. ayet, meâlen). Âl-i İmrân Suresi'nde aynı gerçek şöyle ifade edilir: "Allah dilediğini yaratır. Bir işe hükmettiği zaman ona sadece 'Ol!' der, o da hemen oluverir" (Âl-i İmrân Suresi, 47. ayet, meâlen).

Sonra kısa bir cümle: "Böylece Meryem, çocuğa gebe kaldı ve onunla uzak bir yere çekildi" (22. ayet, meâlen).

Doğum anı: Meryem Suresi 23-26

Burası kıssanın kalbi. Ayetler meâlen şöyle:

"Doğum sancısı onu bir hurma ağacının dibine yöneltti. 'Keşke bundan önce ölseydim de unutulup gitmiş olsaydım!' dedi" (23. ayet).

"Aşağısından ona şöyle seslenildi: 'Üzülme! Rabbin senin alt tarafında bir su arkı var etti'" (24. ayet).

"'Hurma ağacını kendine doğru silkele; üzerine taze, olgun hurmalar dökülsün. Ye, iç, gözün aydın olsun'" (25-26. ayetler). Ayetin devamında, insanlardan birini görürse Rahmân'a susma orucu adadığını söylemesi ve o gün kimseyle konuşmaması istenir.

Kur'an'ın en çok sevilen kadınlarından biri, doğum sancısı içinde "keşke ölseydim" diyor. Bu cümle Kur'an'da. Üstü örtülmemiş, yumuşatılmamış. Hz. Meryem'in bu sözü, Allah'a isyan değil; acının ve yalnızlığın dürüst bir ifadesi. Diyanet tefsirinde de belirtildiği gibi, Hz. Meryem'in sancı çekmesi onun da diğer kadınlar gibi doğurduğunu, bunun insanî bir süreç olduğunu gösterir.

"Üzülme": Allah'ın doğuma cevabı

Hz. Meryem'in çığlığına gökten gelen ilk kelime "üzülme". Azarlama yok, "sabret, sen seçilmiş bir kadınsın" yok. Önce teselli, sonra pratik yardım: alt tarafında su, başında hurma, ve "ye, iç, gözün aydın olsun".

Bu sıra önemli. Allah, doğum yapan bir kadına önce kalbini sakinleştirecek sözü, sonra bedenini güçlendirecek rızkı veriyor. Hz. Mûsâ'nın annesine de benzer bir hitap vardır: "Korkma, üzülme! Biz onu sana geri vereceğiz" (Kasas Suresi, 7. ayet, meâlen). Kur'an'da annelere gelen ilahi ses, hep korkuyu ve üzüntüyü gidermekle başlıyor.

Doğum korkun varsa bu ayetleri sık sık oku. Hz. Meryem'e söylenen "üzülme", onun şahsında bütün doğum yapan kadınlara bir şefkat. Bu bir doğum garantisi değil; bir yalnız olmama garantisi.

Yalnızlık ve tevekkül

Hz. Meryem o an gerçekten yalnızdı. Yanında ne annesi, ne bir ebe, ne bir dost vardı. Ama Allah vardı. Ayet "Rabbin senin alt tarafında bir su arkı var etti" diyor; yani O, orada, yanı başında bir rızık yaratıyor.

Senin durumun farklı; büyük ihtimalle yanında eşin, bir ebe, bir hekim olacak. Yine de doğum anında insanın kendini yalnız hissetmesi çok yaygın. O anda şu ayet kalbinde olsun: "Korkmayın! Çünkü ben sizinle beraberim; işitirim ve görürüm" (Tâhâ Suresi, 46. ayet, meâlen).

Bir ayrıntıya daha dikkat: Hz. Meryem'e "hurma ağacını silkele" deniyor. Hurma, Allah'ın yaratmasıyla kendiliğinden de dökülebilirdi. Ama ona "sen de bir şey yap" deniyor. Tevekkül bu: Elinden geleni yap, gerisini O'na bırak. Hekimine git, nefes egzersizini öğren, çantanı hazırla; sonra "Hasbünallahu ve ni'mel vekîl" de. "Allah bize yeter. O ne güzel vekildir!" (Âl-i İmrân Suresi, 173. ayet, meâlen).

Hurma ve doğum: Bir not

Bu ayetlerden ilhamla doğum öncesinde ve sonrasında hurma yemek Müslüman toplumlarda güzel bir âdet olmuştur. Bu, bir ibadet ya da dinî hüküm değil; Hz. Meryem'in sofrasını hatırlamanın sevimli bir yolu. Hurmanın doğumu kolaylaştırdığı gibi tıbbi iddialara girme; ne yiyeceğin konusunda hekimine danış. Hz. Peygamber'in yeni doğan bebeklerin damağına hurma sürmesi (Buhârî, Akîka; Müslim, Âdâb) de bu meyvenin sünnetteki yerini gösterir.

Doğuma giderken Hz. Meryem'den alacakların

• Korkmak günah değil. Hz. Meryem de korktu, "keşke" dedi. Sen de diyebilirsin.

• Allah'ın doğuma ilk sözü "üzülme". Bunu bir kâğıda yaz, doğum çantana koy.

• Elinden geleni yap, gerisini bırak: Hurma ağacını silkele, suyun geleceğine güven.

• Yalnız hissettiğinde Tâhâ 46'yı hatırla: "Ben sizinle beraberim."

• Kısa bir dua ezberle: "Allah'ım! Senin kolay kıldığından başka kolay yoktur. Sen dilersen zoru da kolay kılarsın" (İbn Hibbân, Sahîh).

• Kendi cümlelerinle de dua et: "Rabbim! Doğum vaktim geldiğinde yanımda ol. Bedenime güç, kalbime sükûnet ver; evladımı kolaylıkla ve selametle kucağıma almayı nasip eyle."

Hz. Meryem'in doğumundan sonra Kur'an onun oğlunun ağzından bir söz aktarır: "Beni anneme saygılı kıldı; beni zorba ve bedbaht yapmadı" (Meryem Suresi, 32. ayet, meâlen). O zor doğumun meyvesi, annesine saygılı bir evlat oldu. Senin çektiğin zahmetin de meyvesi var; şimdi görünmese bile.

Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır; dinî konularda güvendiğin bir hocaya, sağlık konularında hekimine danış.

Kaynaklar

• Kur'ân-ı Kerîm, Meryem Suresi, 16-26. ve 32. ayetler; Âl-i İmrân Suresi, 47. ve 173. ayetler; Kasas Suresi, 7. ayet; Tâhâ Suresi, 46. ayet (Diyanet İşleri Başkanlığı meâli esas alınarak, meâlen)

• Diyanet İşleri Başkanlığı, Kur'an Yolu Türkçe Meâl ve Tefsir, Meryem Suresi 16-26 tefsiri (kuran.diyanet.gov.tr)

• TDV İslâm Ansiklopedisi, "Meryem" maddesi (islamansiklopedisi.org.tr/meryem)

• Buhârî, Akîka 1; Müslim, Âdâb 23-24 (yeni doğana hurma sürülmesi, tahnîk)

• İbn Hibbân, es-Sahîh ("Allah'ım! Senin kolay kıldığından başka kolay yoktur" duası)